อาการใจสั่นเกิดจากอะไร เช็กสาเหตุที่อาจอันตรายถึงชีวิต

อยู่ดี ๆ ก็รู้สึกว่าหัวใจเต้นแรงผิดปกติเ หรือรู้สึกหวิว ๆ เหมือนตกจากที่สูง ทั้งที่กำลังนั่งอยู่เฉย ๆ อาการเหล่านี้เรียกว่าอาการใจสั่นซึ่งเป็นสัญญาณเตือนที่บอกว่ามีความผิดปกติเกิดขึ้น หลายคนมักกังวลว่านี่คืออาการของโรคหัวใจ แต่ในความเป็นจริงแล้วใจสั่นเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ทั้งปัจจัยทางร่างกาย พฤติกรรมการใช้ชีวิต หรือแม้แต่ความเจ็บป่วยทางจิตใจ การรู้เท่าทันสาเหตุจะช่วยให้เรารับมือและรักษาได้อย่างถูกต้องก่อนที่จะเกิดอันตรายร้ายแรง

ลักษณะของอาการใจสั่น เป็นอย่างไร

อาการใจสั่นของแต่ละคนอาจแตกต่างกันไป บางคนรู้สึกหัวใจเต้นเร็วและแรงกว่าปกติ บางคนรู้สึกหัวใจเต้นสะดุด เต้นไม่สม่ำเสมอ หรือเต้นข้ามจังหวะ ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ทั้งในขณะที่ร่างกายมีการเคลื่อนไหว ออกกำลังกาย หรือแม้แต่ในขณะพักผ่อน โดยอาการเหล่านี้อาจมาพร้อมกับอาการอื่น ๆ เช่น เวียนศีรษะ หน้ามืด หายใจไม่อิ่ม เจ็บหน้าอก หรือมือสั่น เหงื่อออก ซึ่งหากเกิดขึ้นบ่อยครั้งหรือมีความรุนแรง ควรรีบหาสาเหตุที่แน่ชัด

สาเหตุอาการใจสั่นที่เกิดจากร่างกาย

• การดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น ชา กาแฟ น้ำอัดลม หรือเครื่องดื่มชูกำลังในปริมาณมากเกินไป จะไปกระตุ้นให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น 
• การดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่ หรือผลข้างเคียงจากยาบางชนิด เช่น ยาแก้แพ้ ยาลดน้ำหนัก หรือยาขยายหลอดลม ก็ทำให้เกิดอาการใจสั่นได้เช่นกัน
• ภาวะความผิดปกติของร่างกาย เช่น ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในผู้ป่วยเบาหวาน ภาวะร่างกายขาดน้ำ ภาวะโลหิตจาง หรือมีไข้สูงติดเชื้อ 
• โรคประจำตัว เช่น ไทรอยด์เป็นพิษ (Hyperthyroidism) ที่ทำให้ร่างกายเผาผลาญมากเกินไป ส่งผลให้หัวใจเต้นเร็วและแรงตลอดเวลา รวมถึงโรคหัวใจและหลอดเลือด เช่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ซึ่งเป็นสาเหตุที่อันตรายที่สุด

เมื่ออาการใจสั่น ไม่ได้มาจากร่างกาย แต่เกิดจากโรคทางจิตเวช

หากคุณตรวจร่างกายอย่างละเอียดแล้วไม่พบความผิดปกติทางกายภาพ ไม่ได้ดื่มกาแฟ หรือไม่มีโรคหัวใจ แต่ยังคงมีอาการใจสั่นรบกวนชีวิตประจำวัน เป็นไปได้สูงว่าอาการนั้นอาจมีต้นตอมาจากปัญหาสุขภาพจิต ซึ่งเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยแต่คนมักมองข้าม

โรคทางจิตเวชที่มักแสดงอาการออกมาในรูปแบบของอาการใจสั่นได้แก่

• โรคแพนิค (Panic Disorder) ผู้ป่วยจะมีอาการใจสั่นรุนแรงขึ้นมาทันทีทันใดโดยไม่มีสาเหตุ ร่วมกับอาการหายใจไม่ออก แน่นหน้าอก มือสั่น เหงื่อแตก และมีความกลัวอย่างรุนแรงว่าตัวเองกำลังจะตายหรือเป็นบ้า มักเกิดขึ้นซ้ำ ๆ จนผู้ป่วยไม่กล้าใช้ชีวิตตามปกติ
• โรควิตกกังวลทั่วไป (Generalized Anxiety Disorder) ผู้ป่วยจะมีความกังวลในเรื่องต่าง ๆ มากเกินความจำเป็นตลอดเวลา ส่งผลให้ร่างกายตื่นตัว รู้สึกใจสั่น ใจเต้นแรงและเร็วผิดปกติ และนอนไม่หลับเรื้อรัง
• โรคเครียดหลังเผชิญเหตุการณ์รุนแรง (PTSD) ผู้ที่เคยเผชิญเหตุการณ์สะเทือนใจอย่างรุนแรงอาจมีอาการหวาดผวา เห็นภาพเหตุการณ์ซ้ำ ๆ ฝันร้าย หรือเกิดภาวะ flashback ทำให้ร่างกายตอบสนองแบบตื่นตัวทันที เช่น ใจสั่น มือสั่น เหงื่อออกมาก แน่นหน้าอก และรู้สึกกลัวอย่างควบคุมไม่ได้ จนอาจหลีกเลี่ยงสถานการณ์หรือสิ่งกระตุ้นที่เชื่อมโยงกับความทรงจำนั้น
• โรคกลัวสังคม (Social Anxiety Disorder) เกิดจากความกลัวการถูกจับตามองหรือประเมินจากผู้อื่น เมื่ออยู่ในสถานการณ์ทางสังคม เช่น พูดต่อหน้าคนจำนวนมาก พบคนแปลกหน้า หรือทำกิจกรรมในที่สาธารณะ ผู้ป่วยมักมีอาการใจสั่น ใจเต้นแรง มือสั่น เสียงสั่น เหงื่อออกมาก และอยากหลีกเลี่ยงสถานการณ์เหล่านั้น ส่งผลต่อการใช้ชีวิตและความมั่นใจในระยะยาว

การรักษาอาการใจสั่น

แนวทางการรักษาอาการใจสั่นขึ้นอยู่กับสาเหตุที่แท้จริง หากเกิดจากโรคทางกาย แพทย์จะรักษาตามโรคนั้น ๆ เช่น การให้ยาควบคุมการเต้นของหัวใจ หรือการรักษาไทรอยด์ แต่หากสาเหตุมาจากจิตเวช การรักษาจะเน้นไปที่การดูแลจิตใจควบคู่กับการปรับสมดุลสารเคมีในสมอง

• การปรับพฤติกรรม ลดสิ่งกระตุ้นอย่างคาเฟอีน แอลกอฮอล์ และพักผ่อนให้เพียงพอ ฝึกการหายใจ เพื่อลดความตื่นเต้นและควบคุมจังหวะการเต้นของหัวใจเมื่อเกิดอาการ
• การรักษาด้วยยา ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงจากโรคแพนิกหรือวิตกกังวล จิตแพทย์อาจพิจารณาจ่าย ยาคลายเครียด หรือยาต้านเศร้า เพื่อช่วยปรับสมดุลสารสื่อประสาท ลดความวิตกกังวล และทำให้อาการทางกายสงบลง
• จิตบำบัด การทำจิตบำบัด เช่น CBT (Cognitive Behavioral Therapy) ช่วยให้ผู้ป่วยเรียนรู้วิธีจัดการกับความคิดและความกลัวที่เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการใจสั่นทำให้สามารถควบคุมอาการได้ดีขึ้นในระยะยาว

จากประสบการณ์ของจิตแพทย์ โรงพยาบาลแบงค็อก เมนทัล เฮลท์ ในการดูแลผู้ที่มีอาการใจสั่น พบว่าอาการนี้มักไม่ได้มีสาเหตุจากหัวใจเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับความเครียด อารมณ์ และภาวะทางจิตใจที่สะสมมาเป็นเวลานาน การประเมินแบบองค์รวมทั้งร่างกายและจิตใจจึงมีความสำคัญ เพราะช่วยให้วินิจฉัยได้ตรงจุดและลดการกลับมาเป็นซ้ำ การเข้ารับการดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ไม่เพียงช่วยให้อาการใจสั่นทุเลาลง แต่ยังช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ใจสั่นแบบไหนควรไปหาหมอ

หากมีอาการใจสั่นร่วมกับอาการทางกาย เช่น เจ็บหรือแน่นหน้าอกร้าวไปแขน กราม หายใจลำบาก หน้ามืด วูบ หรือหมดสติ ควรรีบพบแพทย์ทันที เพราะอาจเกี่ยวข้องกับภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะหรือโรคหัวใจที่ต้องได้รับการดูแลเร่งด่วน

ขณะเดียวกัน หากอาการใจสั่นเกิดบ่อยโดยไม่พบสาเหตุชัดเจน ร่วมกับอาการทางจิตใจ เช่น วิตกกังวล ตื่นกลัว เหนื่อยล้า นอนไม่หลับ หรือกระทบการใช้ชีวิตประจำวัน การปรึกษาจิตแพทย์จะช่วยประเมินสาเหตุและวางแนวทางดูแลได้เหมาะสมมากขึ้น

ใจสั่นตอนนั่งเฉย ๆ ถือว่าผิดปกติหรือไม่

การมีอาการใจสั่นขณะนั่งพักผ่อนหรือไม่ได้ทำกิจกรรมหนัก ถือว่ามีความผิดปกติ อาจเกิดจากความเครียดแฝง ภาวะแพนิก หรือความผิดปกติของระบบไฟฟ้าหัวใจ ควรได้รับการตรวจวินิจฉัย

ใจสั่นอันตรายไหม

ความอันตรายขึ้นอยู่กับสาเหตุ หากเกิดจากความตื่นเต้นหรือคาเฟอีนมักไม่อันตรายและหายเองได้ แต่หากเกิดจากโรคหัวใจ หรือโรคจิตเวชที่ไม่ได้รับการรักษา อาจส่งผลเสียต่อคุณภาพชีวิตและสุขภาพในระยะยาวได้

อาการใจสั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคทางกายและใจที่ไม่ควรมองข้าม

หากมีอาการใจสั่น สิ่งสำคัญคือความปลอดภัยของร่างกาย เบื้องต้นควรมีการตรวจประเมินโดยแพทย์ว่าอาการใจสั่นมีสาเหตุทางกายที่สามารถทำการรักษาให้ดีขึ้นได้หรือไม่ เช่น การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ การดูระดับฮอร์โมนไทรอยด์ การตรวจระดับน้ำตาลในเลือด การตรวจดูความเข้มข้นของเลือด หรืออาจจากการทานยาบางชนิด หากได้รับการยืนยันว่าผลการตรวจร่างกายอยู่ในเกณฑ์ปกติ สาเหตุของอาการใจสั่นอาจมาจากความเครียดหรือปัญหาสุขภาพจิต แนะนำให้ปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเพื่อหาสาเหตุและวิธีการรับมือกับความเครียด อาการใจสั่นก็จะลดลงได้ตาทลำดับ

อาการใจสั่นเป็นสัญญาณเตือนที่ต้องระวัง ไม่ว่าจะเป็นความเจ็บป่วยทางกาย หรือความบอบช้ำทางใจ สิ่งสำคัญคือการไม่เพิกเฉยและหมั่นสังเกตตัวเอง โดยเฉพาะหากอาการใจสั่นนั้นสัมพันธ์กับอารมณ์ความรู้สึก ความกลัว หรือความกังวล การปรึกษาแพทย์เพื่อแยกแยะสาเหตุจึงเป็นทางออกที่ดีที่สุด เพื่อให้คุณได้รับการรักษาที่ตรงจุดและกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข

ที่โรงพยาบาลแบงค็อก เมนทัล เฮลท์ (BMHH) โรงพยาบาลที่ดูแลปัญหาทางจิตใจในเครือโรงพยาบาลเวชธานี เราพร้อมให้การดูแลและวินิจฉัยแยกโรคอย่างละเอียด โดยทีมจิตแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์มากประสบการณ์ หากคุณมีอาการใจสั่นที่หาสาเหตุทางกายไม่พบ หรือสงสัยว่าเกิดจากโรคแพนิกและโรควิตกกังวล เรามีแนวทางการรักษาที่ครอบคลุม ทั้งการใช้ยา การทำจิตบำบัด และการฟื้นฟูจิตใจ เพื่อช่วยให้คุณก้าวผ่านความทุกข์ใจและกลับมามีหัวใจที่แข็งแรง มั่นคงอีกครั้ง

นัดหมายเข้าพบจิตแพทย์และสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

โทรศัพท์: 02-589-1889

LINE Official Account: @bmhh

Location: https://maps.app.goo.gl/MCKXwQMK1mCshWKdA

บทความโดย
พญ. อริยาภรณ์ ตั้งชีวินศิริกูล
จิตเวชผู้ใหญ่
โรงพยาบาลแบงค็อก เมนทัล เฮลท์ (BMHH) / Bangkok Mental Health Hospital (BMHH)